Uwaga! Korzystając z portalu IGKM akceptujesz politykę prywatności i plików cookie Izby
Biuletyny

99 [luty 2008]

Data publikacji: 2008-02-26
Cena: 25.00 PLN (netto)
Nowe technologie, Autobusy gazowe i etanolowe, Trolejbusy, Autobusy ponadgabarytowe, Infradźwięki, Zielona Księga
TRENDY TABOROWE W KOMUNIKACJI MIEJSKIEJ
Ogromne zmiany technologiczne i nowe spojrzenie na zagadnienia ekologii sprawią, że jesteśmy właśnie świadkami przełomowych zmian oblicza komunikacji miejskiej. Jedną z coraz bardziej zarysowujących się zmian jest próba poszukiwania bardziej efektywnych technologii oraz paliw do napędów środków komunikacji miejskiej. I tu najbardziej doceniane są pojazdy z elektrycznym napędem - szczególnie kolej, tramwaje i trolejbusy. Producenci autobusów nie pozostają jednak w tyle, rozwijając różne, często bardzo nowatorskie rozwiązania techniczne. Autor dokonuje przeglądu stanu techniki i idei na rynku autobusów miejskich, przyglądając się dłużej coraz bardziej popularnej koncepcji pojazdów hybrydowych.
str. 4
Tak jak jeszcze piętnaście lat temu pierwsze autobusy niskopodłogowe rozpoczęły prawdziwe trzęsienie ziemi w konstrukcjach autobusów miejskich, tak dziś autobusy hybrydowe są objawieniem high-tech w komunikacji. Największym zainteresowaniem autobusy hybrydowe cieszą się w Stanach Zjednoczonych, gdzie ich liczba zbliżyła się do 1000 sztuk. W Europie pojazdy hybrydowe stanowią nowinkę techniczną, a jednym z liderów na rynku autobusów hybrydowych - co miło zaznaczyć - jest polski Solaris Bus & Coach z opisanym w Biuletynie nr 92 modelem Urbino 18 Hybrid. Poniżej prezentujemy pojazd innego producenta - Mercedes Citaro G BlueTec Hybrid.
str. 10
Rzeszowski przewoźnik od lat realizuje konsekwentną politykę wymiany taboru na pojazdy zasilane gazem. Aż czterdzieści pojazdów to stosunkowo nowe autobusy zasilane CNG. Autor dość szczegółowo przedstawia praktyczne aspekty eksploatacji gazowych autobusów miejskich w Rzeszowie. Prezentuje również wskaźniki eksploatacyjne i dokonuje próby oceny efektywności całego przedsięwzięcia, jakim było wprowadzenie paliwa gazowego.
str. 12
Przypadek wałbrzyskiego przewoźnika komunalnego jest przykładem udanej batalii o wyprowadzenie firmy z trudnej sytuacji. Obecnie, dzięki śmiałym decyzjom związanym z odnową taboru, MPK w Wałbrzychu może poszczycić się posiadaniem stosunkowo nowej floty autobusów, obowiązującej również ekologiczne pojazdy gazowe. Autor opisuje szczegóły projektu, który pozwolił na dofinansowanie wymiany taboru ze środków zewnętrznych.
str. 16
Autobusy zasilane etanolem E 95, należące do Miejskiego Zakładu Komunikacji, już od roku jeżdżą po ulicach Słupska. Perturbacje związane z ich zakupem i eksploatacją przez długi czas były numerem jeden w dyskusjach lokalnej społeczności i oczywiście w lokalnych mediach. Autorka naświetla przyczyny trudności, które po większej części wynikają z bezwładności systemu administracyjnego w naszym kraju Przykład Słupska jest jednocześnie jedynym przykładem zastosowania biopaliwa w polskiej komunikacji miejskiej. Etanolowe autobusy miejskie z powodzeniem eksploatowane są natomiast w Skandynawii, m.in. w Sztokholmie.
str. 20
Zastanawiając się nad przyszłością sektora komunikacji miejskiej w Polsce, nie można nie zadać pytania o sposób finansowania zakupów nowego taboru. Zakup nowych autobusów sam w sobie jest ogromnym wyzwaniem dla samorządów lokalnych i przewoźników. Warto jest więc przyjrzeć się tendencjom na rynku niemieckim, który przoduje w Europie w zakresie wprowadzania autobusów prezentujących nowe, bardziej ekologiczne rozwiązania techniczne. Autorzy próbują opisać rynek autobusów miejskich, na którym nie wykrystalizowały się jeszcze wyraźne tendencje w preferowaniu określonych rozwiązań technicznych, ale wyraźnie widać, że w obecnej chwili kluczowym elementem konstrukcji autobusów jest zastosowanie napędu o najlepszych parametrach środowiskowych. Artykuł przedstawia również mechanizmy pozwalające promować w Niemczech te najlepsze rozwiązania proekologiczne, które nie zawsze są przecież najkorzystniejsze z punktu widzenia ekonomistów.
str. 23
Poszukiwanie optymalnego modelu funkcjonowania komunikacji miejskiej zaowocowało pojawieniem się na ulicach polskich miast w ostatnim piętnastoleciu nowej podgrupy taborowej: mini- i midibusów. Autor opisuje te pojazdy pod kątem klasyfikacji użytkowej i przesłanek eksploatacyjnych. Przedstawia charakterystyczne przykłady zastosowania takich autobusów, zarówno w kraju, jak i zagranicą. Niniejszy artykuł jest pokłosiem referatu wygłoszonego podczas spotkania Komisji Autobusowej IGKM, które odbyło się w końcu ub. roku w Gnieźnie.
str. 29
Jesteśmy świadkami sporego zainteresowania ogromnymi, ponadgabarytowymi autobusami miejskimi, które mają stanowić antidotum na ograniczone możliwości podaży miejsc na liniach o bardzo dużych potokach pasażerskich. Wiele miast staje przed wyzwaniem: co zrobić, aby zachęcić jeszcze więcej osób do zrezygnowania z podróży samochodem osobowym, skoro środki komunikacji miejskiej są już bardzo zatłoczone? Producenci taboru odpowiadają wprowadzeniem do swojej oferty ogromnych autobusów czteroosiowych o klasycznej budowie jednoprzegubowej oraz dłuższych - dwuprzegubowych. Jest to realna alternatywa dla drogich w realizacji systemów tramwajowych. Poniżej prezentujemy materiały producentów taboru opisujące autobusy tej klasy.
str. 34
Przyczepy autobusowe, kiedyś dość popularne, a obecnie w Polsce całkowicie zapomniane, w innych częściach Europy powracają na drogi zarówno w komunikacji miejskiej jak i regionalnej - tak jest w Austrii, Niemczech czy Estonii. Rozwój techniki wyeliminował przyczyny ich wycofania sprzed lat. Dziś układy hamulcowe, systemy sterowania drzwiami, technologia zaczepu czy monitoring wizyjny zapewniają pełne bezpieczeństwo. Dużym atutem stosowania przyczep jest możliwość elastycznego reagowania na wahania potoków pasażerskich. To pozwala na optymalizację ekonomiczną na takich liniach, gdzie zwiększone potoki pasażerskie występują zaledwie w wybranych kursach szczytowych i utrzymywanie autobusu przegubowego nie jest uzasadnione. Taka sytuacja występuje w wielu mniejszych miastach, które wycofują tabor przegubowy, pozostając z kłopotliwym wyzwaniem kryzysu podaży miejsc w godzinach szczytu. Warto tu podkreślić, że autobus z przyczepą nie jest jednak alternatywą dla autobusów wielkopojemnych w miastach, gdzie duże potoki pasażerskie mają charakter stały. Temat przyczep autobusowych ujawnia też ułomność naszego systemu prawnego. Aktualnie przewóz osób w przyczepach jest praktycznie zabroniony, mimo, że w innych krajach Unii Europejskiej dawno temu zrewidowano prawo w tym zakresie.
str. 38
Historia trolejbusów pokazuje, że jest to środek komunikacji miejskiej, który ma zmienne okresy popularności. Jak się obecnie okazało, stały nacisk na poszukiwanie czystych technologii transportu doprowadził do wzrostu znaczenia trolejbusów jako pojazdów napędzanych "czystą" energią elektryczną. Są one postrzegane jako alternatywa dla elektrycznych pojazdów szynowych, a już w szczególności autobusów, o czym przekonują śmiałe projekty, np. z Rzymu (patrz artykuł na stronie XX). Autorzy pokrótce opisują funkcjonowanie trolejbusów w trzech polskich miastach, zwracając uwagę na spore możliwości ich doinwestowania ze środków strukturalnych UE.
str. 44
Konsekwentna polityka władz Gdyni w zakresie przeobrażania komunikacji miejskiej spowodowała przeprowadzenie zajezdni trolejbusowej do całkowicie nowego obiektu. Otwarta w 2007 roku zajezdnia to najnowszy taki obiekt w kraju i jednocześnie ostatnia tego typu przeprowadzka w Gdyni - wcześniej wybudowano nowe zajezdnie dla przewoźników autobusowych: PKA i PKM. Dzięki środkom pochodzącym z zewnątrz poprawiono nie tylko standard zaplecza, ale również - dzięki nowych technologiom - dąży się do obniżenia stałych kosztów jego funkcjonowania. Doświadczenia PKT to doskonały materiał dla wszystkich, którzy myślą o budowie nowej zajezdni komunikacji miejskiej.
str. 48
Podczas gdy w Europie trwają prace nad rozbudową szynowych środków komunikacji miejskiej oraz poszukiwaniem możliwie najkorzystniejszych z ekologicznego punktu widzenia napędów autobusów miejskich, w Rzymie postawiono na przywrócenie trolejbusów. Autorka pokrótce naświetla założenia bardzo interesującego projektu stawiającego na ekologiczny transport miejski, z uwzględnieniem lokalnych uwarunkowań infrastrukturalno-kulturowych.
str. 53
Autorzy opisują problematykę hałasu infradźwiękowego w autobusach miejskich. Prezentują też wyniki badań oceny poziomu hałasu infradźwiękowego na stanowisku pracy kierowcy autobusu, przeprowadzonych w MZK Zielona Góra. Niestety polskie przepisy wykonawcze w tym zakresie sprawiają, że te same autobusy, które są normalnie eksploatowane, m.in. w Niemczech, w Polsce wykazują przekroczenie obowiązujących tu - być może zbyt restrykcyjnie wyśrubowanych - norm. Obowiązujący stan prawny uderza w zasadzie tylko w przewoźników. Pojawia się więc pytanie, czy zadaniem przewoźników jest prowadzenie prac prowadzących do przekonstruowania seryjnie produkowanych i eksploatowanych w całej Europie autobusów? Ta jedna z wielu poważnych kontrowersji była przesłanką wystąpienia IGKM do Ministra Infrastruktury o zawieszenie procedury badań infradźwięków w autobusach, sprawdzenie zgodności przyjętych norm z prawodawstwem unijnym i ewentualne ujęcie odpowiednich wymagań w procedurach homologacyjnych. Niestety sprawa ma charakter międzyresortowy i dotyczy (poza Ministerstwem Infrastruktury) również Ministerstwa Zdrowia (służby kontrolne) i Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej (normatywy). To czyni sprawę trudną do rozwiązania.
str. 56
PREZENTACJE
Przy okazji jubileuszu warszawskiego Zarządu Transportu Miejskiego, przedstawiamy okolicznościowy artykuł prezentujący opis wybranych, strategicznych kierunków działania ZTM. Jeden z nich, związany z polityką informacyjną opisywaliśmy już w numerze 97 naszego Biuletynu. Warszawa stawia na tramwaje, metro i kolej. Po latach zastoju inwestycje związane z rozwojem komunikacji szynowej, ruszają pełną parą. Podobnie zresztą dzieje się w zakresie polityki promującej program Park & Ride. Warszawska komunikacja miejska należy też do najbezpieczniejszych w Polsce, a to dzięki temu, że autobusami, tramwajami, metrem i pociągami Szybkiej Kolei Miejskiej podróżują policjanci, strażnicy miejscy a także umundurowani agenci ochrony.
str. 60
Tylko w przeciągu roku Leszkowi Rucie, dyrektorowi Zarządu Transportu Miejskiego w Warszawie, udało się to, co inni planowali na kilka lat. Uprzywilejowanie komunikacji miejskiej, wspólny bilet, rozbudowa siatki połączeń, nowy tabor, większe poczucie bezpieczeństwa oraz wychodzenie naprzeciw oczekiwaniom pasażerów - to najważniejsze jego sukcesy. Jak je osiągnął? Jakie ma plany? Jakie są przeszkody w realizacji celów? Właśnie o tym rozmawiamy z twórcą zmian w warszawskiej komunikacji miejskiej.
str. 64
Transport pasażerski w Ameryce Północnej opiera się w dużo większej mierze na komunikacji indywidualnej niż na transporcie zbiorowym. Komunikacja miejska pełni w związku z tym nieco inne zadania niż w Europie. Mimo to w niektórych amerykańskich aglomeracjach systemy transportu miejskiego przypominają funkcjonalnie znane nam rozwiązania. Autor opisuje komunikację miejską w aglomeracji San Francisco. Jest ona jednym z siedmiu największych systemów transportu miejskiego, przy czym charakteryzuje się największym zróżnicowaniem rodzajów trakcji w Stanach Zjednoczonych.
str. 66
ORGANIZACJA KOMUNIKACJI MIEJSKIEJ NA ŚWIECIE
Poniżej przedstawiono w zarysie najważniejsze wyniki przeglądu dotyczącego miejskiego taboru autobusowego w Unii Europejskiej. Jego celem było dostarczenie UITP oraz jej członkom najnowszych informacji statystycznych istotnych przy podejmowaniu decyzji związanych z polityką taborową, w działaniach wspierających oraz pracach badawczych. Zebrane dane odnoszą się do roku 2005, a ich polska część pochodzi z ankiet wypełnianych przez członków IGKM na początku 2007 roku.
str. 71
Zetknięcie się z szybkim rozwojem technologicznym, zintegrowanym systemem organizacji i nową filozofią utrzymania taboru, stawiają przewoźników na całym świecie wobec konieczności adaptacji ich przedsiębiorstw do zmieniających się wymagań otoczenia w różnym stopniu. Dlatego też niezbędne jest lepsze zrozumienie tematów związanych z ewolucją organizacji zaplecza technicznego i identyfikacją najlepszych rozwiązań praktycznych mających na celu efektywne zmierzenie się z coraz to nowymi wyzwaniami. Niniejszy list informacyjny wykorzystuje informacje z formularza ankiety wypełnionej przez 14 przedsiębiorstw będących członkami UITP.
str. 74
ORGANIZACJA KOMUNIKACJI MIEJSKIEJ W POLSCE
Wrocławskie Miejskie Przedsiębiorstwo Komunikacyjne sp. z o.o. dostarcza po raz kolejny bardzo interesującego przykładu innowacyjności w tworzeniu wizerunku przedsiębiorstwa. Figurka krasnala Świetlika - jednego z wielu wrocławskich krasnali - przypomina bowiem, że komunikacja miejska jest ważnym elementem organizmu miejskiego i że jej sukces jest warunkiem sukcesu miasta jako całości. Z całego serca życzymy wrocławianom, żeby Świetlik, gdy już odnajdzie swój skarb, to przynajmniej jego część przekazał na nowe autobusy i tramwaje.
str. 75
INFORMACJE IZBY
Trwają właśnie konsultacje opublikowanego przez Komisję Europejską 25 września 2007 r., ważnego dla naszej branży dokumentu, jakim jest "Zielona Księga" W kierunku nowej kultury mobilności w mieście. 25 stycznia 2008 r. w Toruniu odbyła się debata dotycząca tego dokumentu zorganizowana przez Związek Miast Polskich. IGKM złożyła swoją opinię dotyczącą Zielonej Księgi na ręce Jana Olbrychta, europarlamentarzysty - posła sprawozdawcy niniejszego dokumentu, Olgierda Dziekońskiego - Podsekretarza Stanu w Ministerstwie Infrastruktury, Andrzeja Porawskiego - Dyrektora Biura Związku Miast Polskich oraz Jana Friedberga - eksperta ZMP. Poniższa opinia przedstawia ogólne uwagi dotyczące dokumentu i wskazuje obszary proponowanej transpozycji zapisów Komisji Europejskiej do prawodawstwa krajów członkowskich UE. Termin zakończenia konsultacji określono na 25 marca br.
str. 76
INFORMACJE PRAWNE
W związku z pytaniami kierowanymi do IGKM, dotyczącymi określenia podmiotów uprawnionych do ustalania cen za usługi przewozowe lokalnego transportu zbiorowego (w tym komunikacji miejskiej) i aktualnych podstaw prawnych obowiązujących w tym zakresie, przedstawiamy krótką wykładnię prawną.
str. 80